Mistrz świata w szachach miał zakaz używania komputera, dopóki nie doszedł do rankingu 2500.

Piętnastego września zaczęła się Olimpiada Szachowa w Samarkandzie: 208 drużyn, w kadrze Polski czworo zawodników mojego klubu, Polonii Wrocław. Z tej okazji spisałem, jak z AI korzystają kraje, które w tej grze wygrywają. Szachy są tu dobrym poligonem, bo komputer bije człowieka od prawie trzydziestu lat i widać już to, co w firmach dopiero się zaczyna.

Cztery kraje, jeden wzorzec

Indie wychowały mistrza świata bez silnika. Trener Gukesha zabronił mu programów, dopóki nie nauczył się liczyć sam. Dopiero od pewnego poziomu komputer stał się partnerem, nie protezą.

Carlsen wziął z AlphaZero styl, nie ruchy. Mówi wprost, że niepełna wiedza z komputera jest gorsza niż jej brak: zapamiętasz ocenę, nie zrozumiesz powodu, a przy szachownicy powód jest wszystkim.

Ding Liren traktuje różne AI jak różnych mistrzów, od których uczy się czegoś innego. Nie jedna prawda, tylko kilka punktów widzenia.

Naukowcy DeepMind pokazali czterem arcymistrzom pojęcia wydobyte z AlphaZero, nie gotowe warianty. Każdy z nich zagrał potem lepiej.

A ChessBase sprzedaje federacjom moc obliczeniową po euro za godzinę. Tę samą, którą każdy ma w telefonie za darmo. Moc obliczeniowa jest towarem.

Co z tego wynika

Najpierw człowiek uczy się myśleć. Potem AI daje mu pojęcia, nie odpowiedzi. Przewagą nie jest dostęp do silnika, przewagą są pytania, które umiesz mu zadać, i umiejętność sprawdzenia odpowiedzi bez niego.

W firmie widzę dokładnie to samo. Narzędzie ma każdy. Różnica jest w tym, czy właściciel wie, o co je zapytać, i czy potrafi ocenić wynik, kiedy narzędzie się myli. Bo myli się, tylko robi to pewnym głosem.

Od jakiego rankingu w Twojej branży wolno włączyć silnik? Nie mam gotowej liczby. Mam za to prosty test: jeśli nie potrafisz powiedzieć, dlaczego odpowiedź AI jest dobra, to jeszcze nie ten ranking.

Pełna wersja, z przypisami i przykładami z Uzbekistanu, programów anty-cheatingowych FIDE i kongresu w Katowicach: Kraje, które wygrywają w szachy, używają AI odwrotnie, niż myślisz.